Intellectueel Eigendom, wat is het en wanneer heb je er recht op?

Als merkbewakers is het voor ons dagelijkse kost: Intellectueel Eigendom (IE). Maar wat is Intellectueel Eigendom en wat is ervoor nodig om het te verkrijgen? Dat leggen we in deze blog graag aan je uit.

Intellectueel Eigendom: goud waard!

Bij het woord ‘eigendom’ denk je al snel aan iets tastbaars. Je huis bijvoorbeeld. Of je fiets. Het is van jou: jouw eigendom. En niemand mag dat, zonder toestemming van jou, gebruiken of zich toe-eigenen. Intellectueel Eigendom is wat minder concreet. Het gaat hier om iets wat uit jouw intellectuele koker komt dat je vast hebt laten leggen als jouw eigendom óf automatisch als jouw eigendom is beschermd. Intellectueel Eigendom kan echt van alles zijn. Een slimme productverpakking bijvoorbeeld. Een gedicht, lied of schilderij. Of een unieke naam en tof logo voor je bedrijf.

Dat uitgewerkte idee of creatief concept heeft waarde. Emotioneel, omdat je er nu eenmaal trots op bent: jij hebt het bedacht! Maar vooral ook financieel, aangezien originaliteit gewoonweg geld waard is. Ga maar na: als een ander jouw beschermde product zomaar zou kunnen kopiëren, en misschien ook nog wel tegen een lagere prijs, ben je inwisselbaar. Je succes en de financiële waarde van jouw merk en product zijn dus sterk afhankelijk van jouw vermogen om origineel te zijn én te blijven.  

De waarde van Intellectueel Eigendom

Precies dát is de waarde van Intellectueel Eigendom: je hebt het alleenrecht op jouw creatieve concept – en mag dus optreden tegen vervelende copycats en meelifters. Het zorgt ervoor dat je origineel kunt zijn én blijven. En dat is, figuurlijk maar ook letterlijk, goud waard. Over het belang van het beschermen van jouw Intellectueel Eigendom schreven we eerder ook een blog.

Automatisch verkregen eigendomsrechten

Je las het al: sommige vormen van Intellectueel Eigendom zijn automatisch als zodanig beschermd. Het auteursrecht is daar een goed voorbeeld van. Dit recht rust bijvoorbeeld op een tekst, wetenschappelijk werk of kunstwerk (denk hierbij aan een foto, muziekstuk, illustratie of beeldhouwwerk) en geeft de maker het exclusieve recht om dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Maar ook: om een ander te verbieden dit te doen. Dit werk dient wél aan een aantal eisen te voldoen om als Intellectueel Eigendom beschouwd te mogen worden:

• Het werk moet een eigen, oorspronkelijk karakter hebben;
• Het werk moet het persoonlijke stempel van de maker dragen. Hier wordt mee bedoeld dat zijn/ haar creatieve keuzes duidelijk terug te zien moeten zijn in het werk;
• Het werk moet voldoende duidelijk en nauwkeurig geïdentificeerd kunnen worden.

Te registreren eigendomsrechten

Andere soorten uitgewerkte ideeën of creatieve concepten dien je eerst vast te leggen als jouw eigendom, om er het alleenrecht op te krijgen. Een merk, logo, het ontwerp en design (de ‘verschijningsvorm’) van jouw producten en technische uitvindingen moet je eerst registreren – bijvoorbeeld met merkrechten, modelrechten en octrooien – om het als jouw Intellectueel Eigendom te mogen beschouwen.

Verschillende typen merken

Een merk omvat meer dan alleen een naam. Ook visuele elementen en klanken kunnen dusdanig typerend zijn voor jouw bedrijf, dat het slim is om óók die te beschermen – en dus als merk te registreren. Ze geven jouw onderneming een unieke signature. Dit maakt je anders dan de rest – en dat wil je graag zo houden! Een bekend voorbeeld van een als ‘klankmerk’ geregistreerd geluid is het ‘Ta-Dum’ geluid als je een ‘Original Series’ van Netflix aanzet. De meest voorkomende merken zijn nog altijd woordmerken (alleen het woord), woordbeeldmerken (woord en beeld) en zuivere beeldmerken (alleen beeld).

Dit onderscheidend vermogen leggen we in deze blog uitgebreider aan je uit.

• De intellectuele creatie moet ‘tot uitdrukking’ zijn gebracht

Jouw uitgewerkte idee of creatief concept moet óók ‘tot uitdrukking’ gebracht zijn, om er recht op te hebben. Een goed idee dat alleen nog in jouw hoofd zit en verder niet op papier staat en/of is uitgewerkt, mag je niet als Intellectueel Eigendom aanmerken. De creatie moet voor een ander wel “kenbaar” zijn.

• Je intellectuele eigendom beschermen: welke rechten heb je nodig?

Benieuwd welke eigendomsrechten jij nodig hebt voor de juiste bescherming van jouw creatieve concept? In deze blog zetten we het voor je op een rij. Besef je wel dat iedere situatie anders is: dit vraagt écht om maatwerk. Laat je dan ook, voordat je jouw keuze maakt, goed adviseren.